Ətir dünyasında illərlə davam edən ən maraqlı mübahisələrdən biri də budur: niyə bəzi kişi ətirləri qadın dərisində daha gözəl açılır, daha balanslı hiss olunur və bəzən hətta öz “orijinal auditoriyası”ndan da yaxşı təsir bağışlayır? İlk baxışda bu, qəribə görünə bilər. Axı bir ətir kişi üçün hazırlanıbsa, guya ən yaxşı nəticəni də məhz kişidə verməlidir. Amma praktikada vəziyyət çox vaxt tam əksinə olur.
Bunun əsas səbəbi odur ki, ətrin qadın və ya kişi üçün hazırlanması daha çox marketinq yanaşmasıdır, qoxunun dəridə necə açılması isə tamamilə başqa məsələdir. Ətir flakonda bir cürdür, dəridə isə tamam başqa bir kimya ilə işləyir. Məhz buna görə eyni kompozisiya bir insanda sərt, kəskin və quru görünə bilər, başqa bir insanda isə yumşalaraq daha zərif, daha cazibəli və daha dərin səslənə bilər.
Burada ilk rol oynayan amil bədən kimyasıdır. Dərinin pH səviyyəsi, istiliyi, yağlı və ya quru olması, hormonal fon və hətta gün ərzində bədənin verdiyi istilik fərqi belə ətirin açılışına təsir edir. Kişi ətirlərində tez-tez rast gəlinən vetiver, dəri, tütün, ağac, aromatik otlar və ədviyyatlar bəzi kişi dərilərində çox sərt və düz xəttli hiss oluna bilir. Amma qadın dərisində həmin notlar daha yumşaq açılır, sərtlik bir qədər cilalanır, kompozisiyanın içindəki gizli şirinlik və ya kremli qat daha aydın hiss olunur.
Məsələn, bir çox klassik kişi ətirlərində olan lavanda, müşk, səndəl ağacı və hətta tütün notları qadın dərisində daha balanslı səslənə bilir. Bunun səbəbi odur ki, qadın dərisində həmin notlar çox vaxt aqressiv yox, kontrastlı görünür. Yəni kişi ətirinin daşıdığı sərt baza ilə qadın dərisinin verdiyi yumşaqlıq arasında maraqlı bir harmoniya yaranır. Elə bu harmoniya da qoxunu daha cəlbedici edir.
Başqa bir məqam kontrast effektidir. Bəzən qadında çox çiçəkli və ya çox şirin ətir artıq gözlənilən görünür. Amma kişi ətrindəki odunsu, yaşıl, aromatik və ya tüstülü quruluş qadın obrazına gözlənilməz dərinlik verir. Nəticədə ortaya həm güclü, həm zərif, həm də daha yadda qalan bir təəssürat çıxır. Yəni burada məsələ təkcə qoxunun gözəl olması deyil, həmin qoxunun insanın ümumi aurası ilə yaratdığı fərqdir.
Məhz buna görə bəzi qadınlarda Bleu de Chanel, Dior Homme, Terre d’Hermès, Tom Ford Ombre Leather və ya hətta müəyyən tütün-vanil xəttinə aid kişi ətirləri çox maraqlı səslənir. Kişidə bu ətirlər status, məsafə və klassik maskulin enerji verə bilər. Qadında isə həmin qoxular daha sirli, daha intellektual, daha sərbəst və klişedən uzaq təsir yaradır.
Burada cəmiyyətin gözləntisi də rol oynayır. İnsan beyni qadından çiçəkli, meyvəli və şirin qoxu gözləyir. Qadın bu gözləntini pozub daha aromatik, daha soyuq, daha quru və ya daha odunsu bir ətir istifadə edəndə, bu dərhal diqqət çəkir. Yəni ətir təkcə qoxu kimi yox, stil bəyanatı kimi işləməyə başlayır. Bu da həmin qoxunun “daha yaxşı oturması” hissini gücləndirir.
Əslində “yaxşı oturmaq” dediyimiz şey təkcə notların uyğunluğu deyil. Burada insanın xarakteri, geyim tərzi, danışıq tonu, özünü təqdim etmə forması da işə qarışır. Bəzi qadınlar klassik qadın ətirindən daha çox kişi ətrində özünü tapır. Çünki həmin qoxu onların daxili ritminə, enerjisinə və dünyaya verdiyi mesaja daha uyğundur. Belə halda ətir dəridə yox, birbaşa obrazda oturur.
Ona görə də bəzi kişi ətirlərinin qadınlarda daha yaxşı hiss olunması təəccüblü deyil. Bu, nə qayda pozuntusudur, nə də istisna. Əksinə, bu, parfümeriyanın ən maraqlı həqiqətlərindən biridir: yaxşı qoxunun cinsiyyəti olmur, onu daşıyan insanın aurası olur.
Yadda saxlayın ki, ətirin üzərində “pour homme” və ya “for men” yazılması onun yalnız kişiyə aid olması demək deyil. Əgər bir qoxu sizin dərinizdə gözəl açılırsa, xarakterinizlə uyğun gəlirsə və sizdə təbii görünürsə, deməli, o ətir artıq sizindir. Bəzən ən yaxşı kişi ətirlərini də məhz qadınlar daşıyır.